CD&V En Mensen Met Een Beperking

Bron: http://www.cdenv.be/actua/nieuws/jo-vandeurzen-versterkt-het-beleid-voor-personen-met-een-handicap

Jo Vandeurzen versterkt het beleid voor personen met een handicap
dinsdag 7 september 2010

Zoveel mogelijk gewoon in de samenleving en zo weinig mogelijk uitzonderlijk en afzonderlijk, dat is de baseline van de nota “Perspectief 2020: nieuw ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap” van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen. De minister bouwt verder op de ernstige inspanningen van vorige legislatuur en kiest resoluut voor een meer vraaggestuurd beleid: personen met een handicap zijn volwaardige burgers, van wie we de persoonlijke autonomie, rechten en capaciteiten respecteren. Ze nemen zo autonoom mogelijk deel aan de samenleving. We helpen ze, opdat ze dat zouden kunnen. Isolement van personen met een handicap vermijden we. Om dit mogelijk te maken moeten de sector en het Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) door een stevig veranderingstraject. Ook wenst minister Vandeurzen het sociaal ondernemerschap in de sector te bevorderen. De minister schuift 11 strategische projecten naar voren en wil tegen 2020 onder meer een zorggarantie voor die mensen in de doelgroep met de grootste ondersteuningsnood. Er komt ook een veranderingsmanager.

I. Omgevingsanalyse
De tegenstelling tussen de almaar grotere kredieten voor personen met een handicap (plus 36 % tussen 2004 en 2009) en tegelijk het steeds toenemend aantal mensen dat wacht op ondersteuning is ontnuchterend. Het lijkt een bodemloze put. “Cijfers zijn soms als natte dweilen,” zegt Jo Vandeurzen, “je wordt er wel nat en wakker van, maar daarmee ben je nog niet gewassen.” Met andere woorden: wat doén we met die vaststelling? Om te beginnen nagaan welke realiteit àchter de cijfers zit. 63% van de vragen om zorg of een persoonlijk assistentiebudget (PAB) zijn geregistreerd als dringend. De overige inschrijvingsaanvragen gebeuren omdat mensen hun toekomst veilig willen stellen.

Gevoel van veiligheid
Geregistreerd zijn, betekent verzekerd zijn van ondersteuning. Hoe meer de situatie als urgent wordt ingeschat, hoe groter het gevoel van veiligheid. Om dezelfde reden laten ouderen zich registreren op de lijst van een woonzorgcentrum of assistentiewoning. Voorts slaan ruim 30 % van de aanvragen op een thuisbegeleiding met maar één contact per week. En vooral: goed 37% van wie zorg aanvraagt – en dus op de “wacht”lijst staat - krijgt al ondersteuning van het VAPH. Maar uitbreiding van de zorgcapaciteit is natuurlijk onontbeerlijk. Toch gebeurt die beter niet rechttoe rechtaan.

De VN-Conventie
Elk meerjarenplan moet rekening houden met een spontane aangroei van de groep personen met een handicap. Het geboortecijfer stijgt, er zijn meer mensen met een aangeboren en verworven handicap die overleven doordat de medische wetenschap ze kan laten overleven, er zijn in een vergrijzende samenleving meer chronische aandoeningen en die leiden vaak tot een handicap. Het aantal zorgvragen neemt dus toe; niet in het minst ook als gevolg van een betere registratie en diagnose. Cliënten laten zich sneller registreren en er worden er meer geregistreerd. Personen met autisme werden vroeger vaak niet, nu systematisch wel gediagnosticeerd als personen met een handicap (cf. 6-maandelijks rapport van het VAPH over vraag en aanbod in de sector). Ook hanteert de VN-Conventie voor de rechten van personen met een handicap een ruimere definitie van het woord ‘handicap’ dan voorheen gebruikelijk was. De conventie vertrekt van het burgerschapsmodel.
Volgens dit model zijn personen met een handicap volwaardige mensen met gelijke rechten. De kwaliteit van hun leven moet maximaal zijn. Ze moeten daarom wat men noemt ‘inclusieve levenstrajecten’ kunnen hebben. Dit wil zeggen dat ze zoveel mogelijk als gewone burgers moeten kunnen deelnemen aan de samenleving en hun leven in eigen handen moeten kunnen nemen. De bekrachtiging van de VN-Conventie heeft dus gevolgen zowel voor de vraag als voor het aanbod in de sector.

De sky en de limit
De opdracht van de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin is complex, omdat hij niet de enige is die verantwoordelijk is voor het beleid voor personen met een handicap. De bevoegdheid is versnipperd over de federale, gemeenschaps- en gewestregering. Aangepast wonen, een belangrijke voorwaarde voor het autonoom leven van personen met een handicap, is gewestmaterie, de woonbegeleiding zit bij de gemeenschappen. Een consistent beleid voeren vergt dus veel overleg. En dan nog is het voor de persoon met een handicap vaak moeilijk om door het bos de bomen te zien: waar kan hij terecht voor welke hulp, tegemoetkoming, … De minister moet ook onder ogen zien dat er een economische crisis gaande is. De sky is niet de limit. Iedereen moet bezuinigen. Dat moet in het beleidsdomein van Jo Vandeurzen gelukkig niét gebeuren op dienstverlening en niet op personeel. Het Vlaamse Regeerakkoord schoof de sector in 2010 net 22,5 miljoen euro extra toe. Ook voor de komende jaren van deze legislatuur is nog uitbreiding voorzien.